Totalitaryzm strachu 1/2

Każda próba refleksji nad tematami takimi jak totalitaryzm czy nacjonalizm, wywołuje we mnie rodzaj emocjonalnej pustki. To efekt moralnej bezradności, etycznego osłupienia wobec ogromu zła. Gdy poznaję relacje o nie tak dawno przecież minionych zbrodniach, o ledwo co wyleczonym szaleństwie komunizmu, które nastąpiło po pandemonium holokaustu, ogarnia mnie zdziwienie i strach. Zdziwienie, bo ciężko intuicyjnie pojąć procesy, które mogą doprowadzić do moralnego upodlenia w takiej skali; strach pojawia się, gdy uświadamiam sobie, iż to właśnie ta prowadząca nas obecnie ku lepszej przyszłości cywilizacja wyhodowała na swoim łonie totalitarne potwory. Zadaję sobie pytanie: czy to się może powtórzyć?

To jest spisek! 3/3

Grupa Bilderberg i Nowy Porządek Świata to przedsięwzięcia o globalnym zasięgu. Skala i oddalenie ośrodków decyzyjnych czyni je czymś nieco abstrakcyjnym i mało realnym. Nie mamy jednak powodów do zmartwień – i nasza ziemia spiskami stoi. W poszukiwaniu swojskich klimatów możemy się przyjrzeć wydarzeniom dającym początek III Rzeczpospolitej. Okrągły Stół przez większość świata uznawany jest za symbol bezkrwawej rewolucji, historyczny precedens zrzeczenia się władzy przez totalitarny system. Lecz są tacy, którzy dostrzegają w nim realizację przebiegłego planu komunistów – czerwone lisy widząc, iż wszystko się chwieje i realny socjalizm nie ma przyszłości, ukartowały wszystko tak, by skorzystać na zmianie ustroju i dołączyć do światowego establishmentu. Podczas spotkań w podwarszawskiej Magdalence władze PRL dogadały się z NSZZ Solidarność co do tego, jak tort ma zostać pokrojony.

To jest spisek! 2/3

Tym razem chciałbym przyjrzeć się wybranym spiskom mniejszej i większej wagi. Nie będzie to systematyczne badanie, a raczej wybiórczy przegląd dający pojęcie o memetycznej różnorodności tego tematu. Posłużę się podziałem teorii spiskowych autorstwa Michaela Barkuna. Klasyfikacji dokonuje on ze względu na skalę. Mamy więc teorie spiskowe dotyczące wydarzeń (event conspiracy theories), systemowe teorie spiskowe (systemic conspiracy theories) i superkonspiracyjne teorie (superconspiracy theories). Łatwo się domyślić, że, zgodnie z porządkiem, dotyczą one: pojedynczych zdarzeń, realizacji niecnych długofalowych planów, łączenia w jedno kilku spisków. Te rozumowo wypreparowane typy w rzeczywistości przenikają się zależnie od interpretacji np. w niektórych ujęciach odseparowane spiskowe wydarzenia mogą być elementem realizacji bardziej dalekosiężnych zamysłów.

To jest spisek! 1/3

Bawią, inspirują, ale czy coś wyjaśniają? Teorie spiskowe zyskują na popularności. Dzieje się to za sprawą szybkiego i masowego rozprzestrzeniania się wiedzy. Christoper Hitchens nazwał je oparem demokracji, wynikiem krążenia dużej ilości informacji w społeczeństwie. Wydaje się to sensowne, jednak nie daje odpowiedzi na pytanie czemu teorie spiskowe powstają, czemu są tak niezwykle ekspansywnymi i żywotnymi mempleksami. Ich powszechność i popularność wskazują na oparcie w jakiejś uniwersalnej, ludzkiej cesze, która czyni je tworem atrakcyjnym, przystającym do naszej natury.